Het endocannabinoïde systeem

Om goed te kunnen begrijpen waarom stoffen uit de cannabisplant veel positieve effecten kunnen hebben leggen we hier uit wat er in ons lichaam gebeurt.

De ontdekking van het endocannabinoïde systeem

Het endocannabinoïde systeem is ontdekt door de wetenschapper Raphael Mechoulam en zijn team. (https://en.wikipedia.org/wiki/Raphael_Mechoulam). Zij vroegen zich af waarom cannabis zoveel effect heeft op mensen. Door uit te zoeken wat de stoffen in ons lichaam doen ontdekten zij het endocannabinoïdesysteem. ‘Endo’ betekent ‘lichaamseigen’ en de term cannabinoïde komt van de stoffen in de plant zoals CBD en THC. Dit onderdeel van ons lichaam is dus vernoemd naar de cannabisplant.

Wat doet het?

Dit systeem is onderdeel van ons zenuwstelsel. Ons zenuwstelsel stuurt alles aan wat we bewust en onbewust doen. Dus het lezen van deze tekst zou niet kunnen zonder een centraal zenuwstelsel. Maar ook dingen die vanzelf lijken te gaan zoals het kloppen van je hart of het verteren van voedsel wordt hierdoor aangestuurd. Een heel belangrijk onderdeel van het zenuwstelsel is het endocannabinoïdestysteem. Kort omschreven kan gesteld worden dat het zorgt voor balans in lichaam en geest. Het endocannabinoïdesysteem is betrokken bij processen die we nodig hebben om te (over)leven en om ons goed te voelen. Denk aan de volgende zaken: slapen en wakker worden, weerstand, mentale en lichamelijke pijnbeleving, hormoonhuishouden, opruimen van (kanker)cellen, stofwisseling en energiehuishouden, informatie onthouden en vergeten. Kortom, zonder dit systeem zouden we niet kunnen functioneren.

Hoe werkt het?

Zonder al te technisch te worden: ons lichaam bestaat uit cellen en die cellen moeten met elkaar communiceren. Zo moeten je hersenen te weten komen dat je maag leeg is zodat je er aan denkt om te gaan eten. Hiervoor gebruikt het lichaam stroomsignalen die door het zenuwstelsel gaan. Daarnaast gebruikt het lichaam signaalstoffen (neurotransmitters) om boodschappen over te brengen van de ene naar de andere cel. Die signaalstoffen worden door cellen ontvangen op receptoren. Als de juiste signaalstof op de juiste receptor komt heeft de cel de boodschap ontvangen. Ons lichaam heeft veel verschillende soorten receptoren die aan- en uitgezet worden door veel verschillende signaalstoffen.

Signaalstoffen zoals adrenaline

Welke signaalstoffen aan het werk zijn hangt af van de situatie. Een herkenbaar voorbeeld is adrenaline. Dit is een hormoon én een signaalstof en we kennen allemaal het effect. Als er gevaar dreigt, of als je schrikt, gaat adrenaline aan het werk. Hierdoor gaat de hartslag omhoog, spannen de spieren aan en vergroten de pupillen. Adrenaline zorgt er zo voor dat het lichaam klaar is om te vechten of te vluchten. We willen immers allemaal overleven.

Signaalstoffen van endocannabinoïdesysteem

De signaalstoffen die onderdeel zijn van het zijn Anandamide en 2AG. Deze stoffen worden ook wel endocannabinoïden genoemd. Dus, lichaamseigen cannabinoïden. Deze stoffen kunnen de receptoren van dit systeem activeren. De receptoren van het endocannabinoïdesysteem worden CB1 en CB2 receptor genoemd. CB staat hier, niet zo verrassend, voor CannaBinoïde. De CB1 receptor is vooral aanwezig in de hersenen. Het is zelfs de meest voorkomende receptor in de hersenen. De CB2 receptor is te vinden in het lichaam en komt veel voor in en rond het spijsverteringskanaal. Dit geheel aan receptoren en signaalstoffen is altijd aan het werk om ons in balans te houden.

Wat doet cannabis?

Zoals reeds beschreven; dit systeem in ons lichaam heeft haar naam te danken aan de cannabisplant. En niet alleen de mens heeft dit systeem. Het is ook voor zoogdieren, vogels, vissen en zelfs sommige soorten kwallen een belangrijk deel van hun lichaam. De stoffen in de cannabisplant kunnen invloed hebben op dit systeem en daardoor veel effecten hebben op ons lichaam en onze geest. Er zijn heel veel verschillende soorten cannabinoïden. We beperken ons hier tot van de belangrijkste, THC en CBD.

THC

De stof TetraHydroCannabinol (THC) is verantwoordelijk voor het gevoel van high worden. THC lijkt chemisch gezien heel veel op het endocannabinoïd Anandamide. Het lijkt er zelfs zoveel op dat de CB1 en CB2 receptoren geen verschil zien. Als er op één van deze receptoren de stof Anandamide of de stof THC komt, zal de receptor geactiveerd worden. Als iemand THC tot zich neemt door bijvoorbeeld olie te druppelen zullen er veel receptoren van het endocannabinoïdesysteem worden aangezet. Na verloop van tijd laten de receptoren THC weer los en de receptoren gaan weer uit. Door het innemen van THC worden er veel meer CB receptoren geactiveerd dan normaal gesproken. Hierdoor worden de vele processen die door het endocannabinoïdesysteem worden aangestuurd beïnvloed.

CBD

De werking van CannaBiDiol (CBD) is anders. Door onderzoek weten we nu zeker dat CBD ook kan binden aan de CB1 receptor. Dit gebeurt echter op een plek waarmee de receptor niet geactiveerd kan worden. Op het moment dat de CB1 receptor wordt aangezet door THC of Anandamide zal CBD de activering een beetje onderdrukken. Het is goed te vergelijken met de dimmer van een lamp. De ‘lamp’ wordt aangezet door THC of Anandamide, CBD is de dimmer die het ‘licht’ wat zachter zet. Op deze manier geeft CBD een kalmerende en rustgevende werking. Doordat ons lichaam Anandamide aanmaakt kan CBD dus zijn werk doen. Ons lichaam maakt een echter een beperkte hoeveelheid Anandamide aan. Hierdoor zal CBD hechten aan veel CB1 receptoren maar zullen niet al die receptoren worden geactiveerd. Dat is dus te vergelijken met het draaien aan een dimmer waarvan de lamp niet aan staat. Door toevoeging van een beetje THC zullen ook die receptoren worden aangezet en CBD kan nog beter het dimmende werk uitvoeren.

Daar houdt het niet op…

Gelukkig heeft CBD nog een effect. Door regelmatig CBD te nemen remt de afbraak van Anandamide. Hierdoor neemt de hoeveelheid Anandamide in het lichaam toe. Meer receptoren worden aangezet door Anandamide en meer CBD kan de rustgevende werking op het lichaam uitoefenen. THC is dus niet noodzakelijk om de heilzame werking van CBD te ervaren. CBD geeft balans aan het systeem van ons lichaam dat bedoeld is om ons zelf in balans te houden.

Ter afsluiting

In deze blog proberen we een behoorlijk technisch verhaal uit te leggen. Hierdoor is deze tekst niet helemaal volledig. Als je op internet zoekt naar de termen die we in deze tekst gebruiken kom je heel veel informatie tegen waarvan een groot deel zeer ingewikkeld beschreven is. Het doel van deze blog is dan ook om een beeld te geven van de werking van stoffen als CBD en THC. We proberen hier niet om alles tot in detail uit te leggen en we stellen ook niet dat alles wetenschappelijk correct is. Het is een vertaling van ingewikkelde wetenschap naar bruikbare informatie. En als deze tekst vragen oproept, stuur ons een bericht. Wij beantwoorden uw vragen graag!